Jednostavno, brzo, bez neprijatnosti, pritom i jeftino, ubuduće će kod većine pacijenata rak debelog creva moći da se otkrije i u najranijoj fazi. I to bez invazivnih procedura, poput kolonoskopije, ili drugih često nelagodnih ispitivanja. Odgovor da li ova opaka bolest počinje da se razvija i kako će da napreduje dobijaće se iz uzorka krvi.
Genski "signali"
Naučnici iz Nemačke uspeli su da stvore prvi test kojim mogu u uzorku krvi da se detektuju signali specifičnog gena nazvanog S100A4, za koji je poznato da je u vezi sa nastankom i razvojem malignih tumora. Ovim testom mogu da se otkriju različiti tipovi kancera uključujući kolorektalni, kao i rak želuca. Dr Urlike Stein, koja je rukovodila timom istraživača iz Centra za molekularnu medicinu u Berlinu, predstavila je ovo otkriće na upravo održanom Evropskom kongresu onkologa u Berlinu. Takođe, iznela je i dokaze, proistekle iz rezultata studije, da novi test može da pruži pouzdane podatke za prognozu da li će kancer da se širi u druge delove tela.
- Pacijenti sa rakom kolona, kao i sa malignim oboljenjima pojedinih stomačnih organa, imaju u krvi znatno viši nivo ovog gena nego oni koji nemaju kancer. Ako testom možete da detektujete taj gen, ustvari, njegove signale u krvi, a ovim testom se to sa potpunim uspehom postiže, onda možete da pratite kretanje i razvoj bolesti, takođe i da kontrolišete bolest tokom primene različitih terapija- poručila je dr Stein kolegama na ovom najvećem evropskom stručnom skupu.
Tim stručnjaka iz Centra za molekularnu medicinu ispitivao je uzorke krvi 185 pacijenata sa rakom debelog creva, 190 sa rektalnim kancerom i 90 sa rakom želuca. Kod svih pacijenata su u krvi našli značajno povećano prisustvo signala ovog gena, a oni su bili naročito izraženi kod bolesnika kod kojih je maligna bolest uzela maha. Istraživači su najavili da će uskoro ovaj test početi da se primenjuje u mnogim klinikama i laboratorijama.
Inače, kolorektalni kancer pogađa jednog od 17 ljudi i drugi je uzrok smrti od kancera u SAD i Evropi, gde godišnje oboli više od 560.000 ljudi, a 250.000 umre od ove bolesti. Smrtnost može da bude smanjena ako se maligne promene otkriju rano, kada su i šanse za potpuno izlečenje najveće.
Aspirin protiv maligne bolesti
Još jedna novina zaokupila je veliku pažnju govoto 1.000 učenika kongresa u Berlinu. Reč je o pronalasku tima istraživača kojim je rukovodio dr Džon Burn sa Njukastl univerziteta u Britaniji koji je otkrio kako aspirin deluje i sprečava pojavu kancera debelog creva.
- Utvrdili smo da aspirin može da ima efekat na preživljavanje loših ili neispravnih matičnih ćelija u kolonu. Ovo je prva studija u kojoj smo dokazali da aspirin cilja i pogađa loše matične ćelije pre nego što one mutiraju i prerastu u prekancerozne ćelije. Dosadašnja istraživanja su pokazivala da aspirin smanjuje rizik od raka debelog creva blokirajući pojedine enzime koji izazivaju upalne procese, ali mi smo otkrili da ovaj lek blokira loše matične ćelije - tvrdi dr Burn.
Istraživači su duže od 10 godina pratili više od 1.000 pacijenata, jednoj grupi su davali aspirin, drugima placebo. Pokazalo se već posle četiri godine da je kod onih koji su uzimali aspirin značajno smanjen rizik za razvoj ove vrste karcinoma. Takođe su utvrdili da po istom principu aspirin smanjuje rizik za nastanak raka endometrijuma. Tim planira dalja istraživanja sa većom grupom pacijenata i različitim dozama aspirina da bi se pouzdano utvrdilo koja je to najoptimalnija doza za ubijanje loših matičnih čelija u debelom crevu pre nego što one prerastu u maligne. Dotle, ostaje tvrdnja da dnevna doza aspirina može preventivno da spreči pojavu kancera kolona, posebno kod ljudi koji imaju genetsku predispoziciju za razvoj ove bolesti.
Izgladnjivanje tumora
I još jedna značajna vest sa ovog stručnog skupa koja predstavlja ohrabrenje za mnoge pacijente sa uznapredovalim rakom debelog creva. Reč je o najsavremenijoj terapiji lekom bevacizumab. To je prvi lek - biološki agens koji deluje po principu "izgladnjivanja" tumora, on se uspešno vezuje za receptore takozvanog vaskularnog endotelijalnog faktora rasta i na taj način onemogućava stvaranje novih krvnih sudova koji bi hranili tumor. Rezultati najnovije srtudije o primeni ovog leka pokazuju da on u znalčajnoj meri dovodi do smanjenja tumora, samim tim do poboljšanja kvaliteta života i do produžetka života pacijenata sa odmaklim stadijumom kancera kolona.
